İnternetten aldığınız pantolonun belinin bol gelmesi, özenle diktiğiniz bir bluzun omuzdan sıkması ya da terziye giderken hangi ölçüleri vereceğinizi bilememek... Bu sorunların büyük kısmı tek bir noktaya çıkar: vücut ölçülerinin doğru alınmaması. Oysa bir mezura, bir ayna ve birkaç dakikayla temel ölçülerinizi evde kolayca çıkarabilirsiniz. Bu rehberde dikiş, kalıp hazırlama ve doğru beden seçimi için gereken vücut ölçülerini nasıl alacağınızı adım adım anlatıyoruz.

Ölçü Almadan Önce: Hazırlık ve Gerekenler

Doğru ölçünün ilk şartı doğru araçtır. Esnemeyen, yumuşak bir terzi mezurası kullanın; metal şerit metre vücut kıvrımlarına uymadığı için yanıltıcı sonuç verir. Eski ve çok kullanılmış mezuralar zamanla esneyebileceği için arada bir sert bir cetvelle karşılaştırmak iyi bir alışkanlıktır. Dikişe yeni başlıyorsanız temel araçları dikiş aksesuarları ve araçları yazımızda bulabilirsiniz.

  • İnce kıyafet giyin: Ölçüleri iç çamaşırı ya da vücuda oturan ince bir kıyafet üzerinden alın. Kalın kazak veya kot pantolon her ölçüye birkaç santimetre ekler.
  • Bel ipi bağlayın: Belinize ince bir ip ya da lastik bağlayın. İp, kendiliğinden belin en ince noktasına oturur ve diğer uzunluk ölçüleri için sabit bir referans çizgisi oluşturur.
  • Doğal duruşta durun: Ayaklar hafif aralık, omuzlar rahat, karın içeri çekilmeden dik durun. Nefesinizi tutmayın.
  • Yardım alın: Özellikle sırt, omuz ve kol ölçülerini tek başınıza almak zordur. Mümkünse birinden yardım isteyin ve ayna karşısında durun.
  • Not alın: Her ölçüyü santimetre cinsinden, tarihiyle birlikte yazın. Kilo değişimlerinde ölçülerinizi yenilemeniz gerekir.

Çevre Ölçüleri Nasıl Alınır?

Çevre ölçülerinde mezura vücudu tam olarak sarmalı, ancak sıkmamalıdır. Mezura ile vücut arasına bir parmağınızı rahatça sokabiliyorsanız gerginlik doğrudur. Mezuranın her noktada yere paralel durduğunu aynadan kontrol edin; sırtta yukarı kayan bir mezura ölçüyü olduğundan küçük gösterir.

Göğüs Çevresi

Mezurayı kolların altından geçirerek göğsün en dolgun noktasından ölçün. Sırtta kürek kemiklerinin üzerinden geçen mezura yere paralel olmalıdır. Kadın giyiminde kalıp hazırlarken ayrıca göğsün hemen altından geçen göğüs altı çevresi de not edilir.

Bel Çevresi

Doğal bel, gövdenin en ince kısmıdır ve genellikle göbek deliğinin biraz üzerinde yer alır. Bulmakta zorlanıyorsanız hafifçe yana eğilin; vücudun kıvrıldığı nokta doğal belinizdir. Daha önce bağladığınız ip tam burayı gösterir. Düşük bel pantolon ya da etek dikecekseniz bu ölçüye ek olarak giysinin oturacağı seviyeyi de ayrıca ölçün.

Basen (Kalça) Çevresi

Ayaklarınızı birleştirin ve mezurayı kalçanın en geniş noktasından geçirin. Bu nokta kişiden kişiye değişir; birkaç farklı yükseklikte deneyip en büyük değeri kaydedin. Basen hattının bel ipinden kaç santimetre aşağıda olduğunu da not etmek, etek ve pantolon kalıplarında işinizi kolaylaştırır.

Boyun, Kol ve Bilek Çevresi

Boyun çevresi, boynun alt kısmından, gömlek yakasının oturacağı hattan ölçülür. Pazu çevresi kolun en kalın yerinden, bilek çevresi ise bilek kemiğinin hemen üzerinden alınır. Bu ölçüler gömlek, ceket ve dar kollu bluzlarda rahatlığı belirler.

Uzunluk Ölçüleri Nasıl Alınır?

  • Boy: Ayakkabısız, sırtınız duvara yaslı ve başınız dik şekilde durun. Başınızın üstüne düz bir cisim koyup duvardaki noktayı işaretleyin ve yerden bu noktaya kadar ölçün.
  • Omuz genişliği: Sırttan, bir omuz ucundan diğer omuz ucuna kadar ölçülür. Omuz ucu, kolu hafifçe kaldırdığınızda oluşan küçük çukurun hemen üzerindeki kemik noktasıdır.
  • Sırt boyu: Başınızı öne eğdiğinizde ensede belirginleşen kemik çıkıntısından (yedinci boyun omuru) bel ipine kadar olan mesafedir. Bluz ve elbise kalıplarının temel ölçülerinden biridir.
  • Kol boyu: Kolunuzu hafifçe bükün ve omuz ucundan dirseğin üzerinden geçerek bilek kemiğine kadar ölçün. Düz kolda ölçülen kol boyu, hareket ettiğinizde kısa kalabilir.
  • İç bacak boyu: Bacak arasından ayak bileğine ya da istediğiniz paça seviyesine kadar ölçülür. Paça boyunu ayarlamak için pantolon paçası kısaltma rehberimize göz atabilirsiniz.
  • Etek veya elbise boyu: Bel ipinden, eteğin bitmesini istediğiniz noktaya kadar ölçün. Elbise boyu için ölçüyü omuzun boyuna en yakın noktasından başlatın.

Vücut Ölçüsü ile Giysi Ölçüsü Aynı Şey Değildir

Ölçü alırken yapılan en yaygın hatalardan biri, vücut ölçüsünü doğrudan giysinin ölçüsü sanmaktır. Bir giysi hareket edebilmeniz için vücudunuzdan biraz daha geniş tasarlanır; dikişte buna bolluk payı denir. Bolluk payının miktarı giysinin modeline ve kumaşına göre değişir: Bol kesim bir ceketle vücudu saran örme bir elbise aynı vücut ölçüsünden çok farklı kalıp ölçüleriyle çıkar. Hazır kalıp kullanıyorsanız kalıbın üzerindeki vücut ölçüsü tablosuyla bitmiş giysi ölçülerini ayrı ayrı inceleyin. Vücudu saran modellerde pensler de bu farkı şekillendirir; ayrıntılar için pens çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz.

Online Alışverişte Ölçülerinizi Nasıl Kullanmalısınız?

Beden etiketleri ülkeden ülkeye, hatta markadan markaya farklılık gösterebilir; bir markada 38 giyen biri başka bir markada 40'a ihtiyaç duyabilir. Bu nedenle etiketteki harf veya rakamdan çok markanın kendi ölçü tablosuna güvenin. Avrupa'da bu karmaşayı azaltmak amacıyla hazırlanan EN 13402 standardı, beden etiketlemesini santimetre cinsinden vücut ölçülerine dayandırır.

  • Ölçüleriniz iki beden arasında kalıyorsa giysinin modeline bakın: Vücudu saran parçalarda büyük bedeni, bol kesimlerde küçük bedeni tercih etmek genellikle daha iyi sonuç verir.
  • Ürün açıklamasında modelin boyu ve giydiği beden belirtiliyorsa kendi ölçülerinizle karşılaştırın.
  • Kumaşın esneme oranı, aynı ölçüdeki iki giysinin üzerinizde farklı durmasına neden olabilir.

Çocuklar için beden seçimini kolaylaştırmak isterseniz çocuk beden ölçü tablosu yazımız, vücut yapınızı tanımak içinse beden tipleri rehberimiz yardımcı olacaktır.

Doğru alınmış ölçüler, hem dikişte hem alışverişte zamandan ve paradan tasarruf etmenizi sağlar. Ölçülerinizi bir deftere ya da telefonunuza kaydedin, birkaç ayda bir güncelleyin; böylece terziye giderken de yeni bir kalıp seçerken de elinizde güvenilir bir başlangıç noktası olur.

Kapak fotoğrafı: Sebastian Hoofs, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0, kullanım koşulları).

Terzi mezurası, makara iplik ve dikiş makası
Fotoğraf: Myriams-Fotos, Wikimedia Commons (CC0, kullanım koşulları).
Ayna karşısında duran genç kadının bel ölçüsünü mezura ile alan yaşlı kadın, gravür
Fotoğraf: C. Rolls (J. Inskipp'ten) / Wellcome Collection, Wikimedia Commons (CC BY 4.0, kullanım koşulları).